Woorden

Als grootverbruiker van taal heb ik een voorkeur ontwikkeld voor mooie woorden. Maar er zijn slechts weinig woorden die op zichzelf mooi zijn.

Vocabulaire is niet mooier dan woordenschat, docent is niet mooier dan leraar en prachtig is niet mooier dan mooi.

Woorden ontlenen hun schoonheid namelijk uit context. Een woord is mooi als het het juiste woord is. Als het precies weergeeft wat je wilt weergeven en als het daarbij een onmiskenbaar beeld oproept.

Porsche is mooier dan auto, een halfje bruin is mooier dan brood en knoestig is mooier dan welk ander woord je ook wilt gebruiken om een boom te omschrijven (mits de boom daadwerkelijk knoestig is) (en je het niet te vaak doet) (cliché en zo).

In zijn podcast Death of a Thousand Cuts omschrijft auteur Tim Clare dit als crunchy specificity. Je wilt dat elk woord werk verzet. Dat het je een stukje verder doet geloven in de wereld die de schrijver schetst. En het mooie van specifieke woorden is dat ze specifieke verbanden oproepen in het hoofd van de lezer. Hierdoor kunnen drie goedgekozen woorden meer werk verzetten dan een paragraaf aan platte beschrijving.

Toch merk ik dat ik dit moeilijk vind. Misschien komt het omdat ik al zo lang lesgeef, maar ik gebruik meestal simpele woorden als ik praat. En ik schrijf op dezelfde manier. Op zich niks mis mee natuurlijk. In zijn essay Write Simply heeft Paul Graham het over het concept saltintesta. Het idee dat je taal zo soepel is dat ideeën direct van de pagina het hoofd van de lezer inspringen.

Dan is de vraag, is er hier een conflict? De essayist die zegt 'doe maar simpel', terwijl de fictieschrijver betoogt om consequent een thesaurus bij de hand te houden?
Ik denk het niet. Een goedgekozen woord kan veel verbanden oproepen, maar het kan net zo goed precies de juiste betekenis hebben voor het idee dat je wilt uitleggen. Het is niet voor niets dat ook Paul Graham een zelfverzonnen Italiaans-achtig woord gebruikt. Saltintesta. Het is precies het woord dat zijn thesis ondersteunt. En goed uitgelegd, met simpele taal, is het precies het juiste woord.

Dat betekent dat er voor mij werk te doen is. Ik wil mijn schrijven verbeteren en dat betekent moeite doen om precies het juiste woord te vinden. Misschien kan ik beginnen met minder vaak dingen mooi te noemen.